HTTP & DNS

🎯 Mục tiêu bài học

Sau bài này, bạn sẽ hiểu DNS, HTTP methods, status code, và HTTPS — kiến thức Web cơ bản xuất hiện thường xuyên trong thi FE.

1. DNS (Domain Name System)

📌 Quá trình truy cập website

Bước	Hành động	Chi tiết
1️⃣	Gõ URL	Browser nhận "google.com"
2️⃣	Hỏi DNS	DNS trả về IP: 142.250.196.14
3️⃣	Gửi HTTP request	GET / HTTP/1.1 → Server
4️⃣	Nhận response	Server trả HTML, CSS, JS
5️⃣	Render	Browser hiển thị trang web

2. HTTP Methods — BẮT BUỘC NHỚ!

Method	Mục đích	An toàn?	Idempotent?	Ví dụ
GET	Lấy dữ liệu	✅	✅	Xem trang web
POST	Tạo mới	❌	❌	Đăng ký tài khoản
PUT	Cập nhật toàn bộ	❌	✅	Sửa toàn bộ hồ sơ
PATCH	Cập nhật một phần	❌	❌	Chỉ đổi mật khẩu
DELETE	Xóa	❌	✅	Xóa bài viết

3. HTTP Status Code — PHẢI NHỚ THUỘC!

Code	Ý nghĩa	Khi nào gặp?	Nhóm
200	OK	Request thành công	2xx ✅ Thành công
301	Moved Permanently	URL đã chuyển vĩnh viễn	3xx 🔀 Redirect
302	Found (Temporary)	Chuyển hướng tạm thời	3xx 🔀 Redirect
400	Bad Request	Client gửi sai dữ liệu	4xx ❌ Client Error
401	Unauthorized	Chưa đăng nhập	4xx ❌ Client Error
403	Forbidden	Đã đăng nhập nhưng không có quyền	4xx ❌ Client Error
404	Not Found	Trang/API không tồn tại	4xx ❌ Client Error
500	Internal Server Error	Lỗi phía server (bug code)	5xx 💥 Server Error
503	Service Unavailable	Server quá tải hoặc bảo trì	5xx 💥 Server Error

4. HTTPS = HTTP + SSL/TLS

Đặc điểm	HTTP	HTTPS
Port	80	443
Mã hóa	❌ Không	✅ SSL/TLS
An toàn	Dễ bị nghe lén	Dữ liệu được mã hóa
Chứng chỉ	Không cần	Cần SSL Certificate

📌 Các port quan trọng

Port	Giao thức	Mô tả
20/21	FTP	Truyền file
22	SSH	Remote login bảo mật
25	SMTP	Gửi email
53	DNS	Phân giải tên miền
80	HTTP	Web không mã hóa
443	HTTPS	Web có mã hóa

📝 Tóm tắt nhanh

• DNS chuyển domain → IP
• HTTP: GET (lấy), POST (tạo), PUT (sửa hết), DELETE (xóa)
• Status: 2xx=OK, 3xx=Redirect, 4xx=Client error, 5xx=Server error
• HTTPS = HTTP + SSL/TLS (port 443)