Pháp luật IT: Bản quyền & Hợp đồng

🎯 Sở hữu trí tuệ

• Bản quyền (Copyright): Bảo vệ CODE (hình thức thể hiện). Có hiệu lực ngay khi viết xong.
• Bằng sáng chế (Patent): Bảo vệ Ý TƯỞNG/THUẬT TOÁN (phải đăng ký, xét duyệt gắt).
• Bí mật kinh doanh (Trade Secret): Tự giữ kín (như công thức CocaCola).

5. Các loại hợp đồng phần mềm (Software Contracts)

• Fixed-price (Trọn gói): Chốt giá từ đầu. Dev chịu rủi ro nếu làm lâu hơn dự kiến.
• T&M (Time & Material): Tính tiền theo giờ x số người. Khách chịu rủi ro nếu project kéo dài.
• SLA (Service Level Agreement): Cam kết chất lượng dịch vụ (Vd: Server phải chạy 99.9% thời gian). Nếu vi phạm phải đền bù.

3. GDPR (Luật bảo vệ dữ liệu Châu Âu)

Nghiêm ngặt nhất thế giới. Các cty IT làm cho EU phải thuộc lòng.

• Right to be Forgotten (Quyền bị lãng quên): User yêu cầu xóa tài khoản -> Cty phải xóa sạch sành sanh (cả backup).
• Data Portability: User có quyền xin file dump dữ liệu của mình để mang sang mạng xã hội khác.

4. Các loại giấy phép phần mềm (Licenses)

• Proprietary (Độc quyền): Phải mua bản quyền mới được dùng (Vd: Windows, Photoshop).
• Open Source (Nguồn mở):
  • Permissive (Thông thoáng): Dùng thoải mái, kể cả đóng gói lại bán. (Vd: MIT, Apache, BSD).
  • Copyleft (Ràng buộc): Nếu lấy code này làm thì sản phẩm tạo ra cũng PHẢI mở mã nguồn. (Vd: GPL).
• Creative Commons (CC): Dùng cho nội dung (ảnh, nhạc, video). (Vd: CC-BY: Phải ghi công tác giả).

4. Các loại hợp đồng lao động tại Nhật

• Ukeoi (Outsourcing / Khoán): Trả tiền theo SẢN PHẨM. Khách hàng KHÔNG được chỉ đạo nhân viên của đối tác.
• Haken (Phái cử): Trả tiền theo GIỜ. Khách hàng ĐƯỢC quyền chỉ đạo nhân viên phái cử như nhân viên mình.
• Gikeoi (Ukeoi trá hình): Ký hợp đồng khoán (để né luật) nhưng lại chỉ đạo như phái cử -> Phạm pháp!

🎯 Các luật bảo vệ người tiêu dùng & cạnh tranh

• PL Law (Product Liability): Luật trách nhiệm sản phẩm. Nếu tivi nổ gây thương tích, nhà sản xuất phải đền kể cả khi họ không cố ý.
• Unfair Competition Prevention Act: Cấm dùng logo nhái, cấm nói xấu đối thủ, cấm ăn cắp bí mật kinh doanh.
• Antimonopoly Act: Luật chống độc quyền. Cấm các công ty lớn bắt tay nhau ép giá (Cartel).